W 1890 roku Anton Czechow wyruszył przez Syberię na Sachalin, pozostawiając po drodze serię ostrych i pozbawionych upiększeń obserwacji. Zapiski "Z Syberii" pokazują przyszłego autora "Wiśniowego sadu" jako uważnego reportera rosyjskiej prowincji, zesłania i codzienności imperium.
Jeden z najważniejszych utworów literackich opisujących wojnę polsko-bolszewicką napisał Stanisław Rembek. W powieści W polu żołnierski wysiłek roku 1920 oglądamy nie z perspektywy końcowego triumfu, lecz przez pryzmat odwrotu, zmęczenia i brutalnej codzienności frontu.
Propozycje lektur rosjoznawczych na wakacje i nie tylko. Wyrafinowana opowieść o poszukiwaniu tożsamości indywidualnej w chylącym się ku upadkowi imperium, esej publicystyczny o mechanizmach i przejawach wprzęgnięcia historii w rydwan putinowskiej polityki, i rozprawa naukowa o pisarzu, który swoją bezkompromisowością przyczynił się do upadku caratu.
Piotr I Wielki uosabia dążenia rosyjskich władców (w tym Władimira Putina) do unowocześnienia Rosji w celu zapewnienia jej statusu mocarstwa. Wpis traktuje o jubileuszu dwóchsetlecia jego narodzin (1872), który skutecznie utrwalił taki wizerunek cara.
Recenzja książki Grzegorza Przebindy "Umarli są szczęśliwi? Dziennik trzeciego roku wojny", Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, Kraków 2025.
Niedługo po wojnie polsko-bolszewickiej zapomniany dziś twórca, Wacław Grubiński (1883-1973), opublikował komedię "Lenin", obnażającą totalitarne dążenia bolszewików. Wpis traktuje o wymowie utworu i o losach autora, który w 1940 roku znalazł się w rękach NKWD.
Uwagi recenzyjne sprowokowane dwiema inscenizacjami utworów Fiodora Dostojewskiego. "Notatki z podziemia" w Teatrze Witkacego (Zakopane) i "Biesy" w Teatrze STU (Kraków) okiem badacza Rosji.
Najbardziej zagorzałym przeciwnikiem polskiej idei niepodległościowej w drugiej połowie XIX wieku był nacjonalista rosyjski Michaił N. Katkow (1818-1887). Wpis omawia najważniejsze wątki jego antypolskiej publicystyki doby powstania styczniowego.
Michaił Jewgrafowicz Sałtykow-Szczedrin (1826-1889) był jednym z najwybitniejszych pisarzy rosyjskich w dziewiętnastym wieku. Wpis omawia główne motywy Szczedrinowskich satyr, uwydatniając ich wymiar ponadczasowy. Traktuje również o stosunku twórcy do Polaków.
Liberalny nacjonalizm jest ważnym nurtem rosyjskiej myśli imperialnej. Wpis prezentuje poglądy i dokonania patrona tego kierunku politycznego, wybitnego dziewiętnastowiecznego reformatora - Dmitrija Milutina.