Piotr I Wielki uosabia dążenia rosyjskich władców (w tym Władimira Putina) do unowocześnienia Rosji w celu zapewnienia jej statusu mocarstwa. Wpis traktuje o jubileuszu dwóchsetlecia jego narodzin (1872), który skutecznie utrwalił taki wizerunek cara.
Najbardziej zagorzałym przeciwnikiem polskiej idei niepodległościowej w drugiej połowie XIX wieku był nacjonalista rosyjski Michaił N. Katkow (1818-1887). Wpis omawia najważniejsze wątki jego antypolskiej publicystyki doby powstania styczniowego.
Liberalny nacjonalizm jest ważnym nurtem rosyjskiej myśli imperialnej. Wpis prezentuje poglądy i dokonania patrona tego kierunku politycznego, wybitnego dziewiętnastowiecznego reformatora - Dmitrija Milutina.
Aleksiej F. Pisiemski (1821-1881) to nie tylko zapomniany klasyk dziewiętnastowiecznej literatury rosyjskiej, lecz także przenikliwy analityk swoich czasów. Wpis przybliża postać i omawia przesłanie ideowe najważniejszych dzieł pisarza.
Emancypacja kobiet w dziewiętnastowiecznej Rosji była procesem, wymagającym przede wszystkim zmiany świadomości społeczeństwa. Wpis traktuje o oddziaływaniu zachodnich idei feministycznych na postrzeganie miejsca i roli kobiety w modernizującym się Imperium Rosyjskim.
Włodzimierz Spasowicz (1829-1906), czołowy przedstawiciel rosyjskiej palestry w drugiej połowie dziewiętnastego wieku, zapisał się w annałach dziejów polsko-rosyjskich. Jakich spraw bronił, o co walczył, jak postrzegał swoje adwokackie zadania, i co o nim sądził Fiodor Dostojewski?
Konfrontacyjna postawa Rosjan wobec Zachodu czerpie z bogatej spuścizny. Wpis przypomina opinie o Europie, sformułowane przez Fiodora Dostojewskiego po jego pierwszej podróży zagranicznej w 1862 roku.
Zaczątek idei Koleje losu idei Moskwy – Trzeciego Rzymu są wymownym świadectwem tego, że idee mają zdolność wybicia się na autonomię, i że rozwijają się w sposób, którego nie potrafi objąć wyobraźnia ich twórców. Oto wyrwany z kontekstu fragment traktatu-posłania ihumena klasztoru św. Eleazara w Pskowie do wielkiego księcia moskiewskiego, Wasyla III (1479-1533), stał się dla wielu wykładnią misji...
Powstanie 1863 roku – węzeł pamięci Nie jest sprawą przypadku, że właśnie w styczniu publikuję wpis, poświęcony znaczeniu powstania 1863-1864 dla postrzegania nas-Polaków przez Rosjan. O miejscu, jakie zajmuje ono w polskiej pamięci zbiorowej nie muszę przekonywać Czytelników. Obrazy ewokowane przez skojarzenia z powstańcami styczniowymi i symbolicznymi artefaktami walki o wolność, są...
Kontynuuję i zamykam opowieść o polskim wątku w historii dziennika „Nowoje Wriemia” – słynnego organu nacjonalistów rosyjskich. Zachęcam Czytelników do zapoznania się najpierw z pierwszą częścią wpisu na ten temat. Oblicza ideowe gazet w XIX wieku Gdy zanurzamy się w epoce naszych prapradziadów, ze zdumieniem odkrywamy, że w utyskiwaniach na poziom mediów dzisiejsze czasy nie są wcale wyjątkowe...